Sluipwespen
of parasitaire hymenptera. Ichneumonidae
Vliesvleugeligen (Hymenoptera). De
insecten, die tot die orde
behoren zijn de bijen, hommels, mieren, wespen en zaagwespen.
Vliesvleugelen
(Hymenoptera) worden verdeeld in verschillende subordes. Namelijk suborde
Symphyta. Deze groep heeft geen taille. (bladwespen) en suborde
Apocrita. Apocrita kun je weer in twee groepen verdelen. Namelijk:
Parasitica en Aculeta.
Parasitica: Sluipwespen of parasitaire hymenoptera. De vrouwtjes hebben een
ovipositor (legboor), waarmee ze de eitjes in of bij larven leggen. Die larven
worden uiteindelijk gedood door de wespenlarven. Er zijn verschillende
families.
De grootste groep zijn de gewone sluipwespen (Ichmonidae). Andere groepen zijn:
Schildwespen (Braconidae), bronswespen (Chalcidoidea), Hongerwespen (Gasteruptiidae),
Galwespen ( Cynipoidea) leggen de eieren meestal in plantenweefsel, waar de gallen
ontstaan.
Aculeata: Bij deze groep is de legbuis veranderd in een angel, waarmee
een prooi verdoofd kan worden of die gebruikt wordt om zich te verdedigen
(bijen). Ook in deze groep zijn er wespen met parasitaire larven. Spinnendoders lijken wel op sluipwespen, maar hebben een angel waarmee ze hun
gastheer verdoven. Ook Goudwespen (Chrysididae) hebben een angel.
Op deze pagina zet ik de Parasitica: Sluipwespen of parasitaire hymenoptera.
Gewone sluipwespen. Ichneumonidae
Een hele grote groep parasitaire wespen. Ze zijn slank en hebben lange
antennes (minstens 16 segmenten) Ze zijn solitair.
De voorvleugel is heeft een dikke voorrand en de pterostigma is duidelijk.
(zoals je op de foto's ziet) Ze parasiteren vaak op rupsen, maar ook op veel
andere insecten.
Heel veel soorten zijn helaas vanaf een foto niet te determineren. Er zijn vele
onderfamilies. Met behulp van deze
sitekun je de onderfamilie
van je sluipwesp vinden. Alleen dat valt al niet mee.
Anomaloninae
Sluipwespje. Een soort uit de
onderfamilie Anomaloninae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Het zijn parasieten van vlinders en kevers (rupsen, larven). Ze vallen op
door de slanke abdomen. Er zijn 38 geslachten. Hier op een blad van een guldenroede.
Foto 7-6-'09
Sluipwespje. Een andere soort uit de
onderfamilie Anomaloninae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Hij
lijkt vind ik op de Stenarella, maar de legboor is veel korter. Deze liep
over de stam van een dode appelboom. Dat is niet zonder gevaar, want er
woont ook een schorsmarpissa (een grote springspin) in die spleet.
Foto's 12-6-2011
Campopleginae
Onderfamilie Campopleginae. Misschien Casinaria spec. Familie Gewone sluipwespen.
Ichneumonidae.
Gergely: To my opinion, it is a Casinaria
or something closely related in Campopleginae...
Foto's 5-11-2011
Cryptinae
Stenarella spec. Tribe Cryptini. Onderfamilie Cryptinae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae
Looks like a female Stenarella sp.,
domator or closely related. I have
specimens from Finland with and without a white ring on the antennae...
Gergely Várkonyi
Stenarella domator op internet hebben geen witte ringen op de antenne. Ik houd het voor de zekerheid maar op specie. Bedankt
Gergely.
Ik heb deze wesp uit een spinnenweb in de schuur gehaald.
Foto's 4-6-2011
Diplazontinae
Waarschijnlijk Syrphophilus tricinctorius.
Onderfamilie Diplazontinae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae
Deze sluipwespjes zijn klein en heel
beweeglijk. De foto's zijn toevaltreffers. Je moet gewoon door
fotograferen en dan maar hopen, dat er iets gelukt is. Ik zie ze altijd in het voorjaar.
Cratichneumon. Onderfamilie Ichneumoninae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Commentaar Camille Thirion: 6-8 mm possible Cratichneumon culex female
7-10 mm Cratichneumon nigritarius or fabricator.
De volledige naam zullen we dus niet weten.
Foto's 14-5-2011
Camille Thirion bedankt voor het determineren.
Crypteffigies lanius. Onderfamilie Ichneumoninae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Een klein sluipwespje.
Foto 26-4-2011 (Man)
Foto's 9-7-10 man
Ichneumon bucculentus. Onderfamilie Ichneumoninae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Foto's 10-4-2011
Ichneumon oblongus. Waarschijnlijk! Onderfamilie Ichneumoninae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Pimplinae
Sluipwesp. Onderfamilie Pimplinae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Een grote prachtige sluipwesp. Toen ik deze fotografeerde dacht ik , dat hij
wel te determineren zou zijn. Maar helaas..... zo groot, zo mooi en toch
geen naam.
Het
antwoord van Pierre-Nicolas uit België was: A male of Pimplinae like
Dolichomitus, Liotryphon, Ephialtes,...
Pimpla spec. Tribe Pimplini.
Onderfamilie Pimplinae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Foto 23-5-2010
Apechthis compunctor. Tribe Pimplini. Onderfamilie
Pimplinae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Een sluipwesp uit het genus Pimplinae, die wel gedetermineerd kan worden.
Lengte: 7 - 15 mm. Juni - oktober. Foto 4-9-2010
Pimpla spec Tribe Pimplini.
Onderfamilie Pimplinae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Een kleintje. Iets kleiner dan 1 cm. Hij lijkt op
de bovenbuurman.
Foto 26-9-2010
Polysphincta group
of genera in Ephialtini (Pimplinae) Familie Gewone sluipwespen.
Ichneumonidae.
Correspondentie met Gergely Várkonyi:
Gergely: This wasp belongs to the Polysphincta
group of genera in Ephialtini (Pimplinae). Possible genera are (e.g.)
Polysphincta and Oxyrrhexis.
Ik: I have searched on internet. Oxyrrhexis carbonator is a similar species,
that is if the pictures on internet are right .
Is this species one of the possibilities?
Sure, O. carbonator is one of the
possibilities. But Polysphincta spp.
look similar. (spp: species pluralis, verschillende soorten)
Thanks Gergely.
Ik zag dit wespje (ongeveer 1 cm) op de stam van een kastanjeboom. Ze zijn
zo mooi, maar o zo moeilijk.
Foto's
15-10-2011
Tryphoninae
Netelia spec. Tribe Sphinctini. Onderfamilie Tryphoninae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Geen Netelia testaceus, want die heeft echt een
heel duidelijke zwarte punt aan het eind van zijn lichaam. De andere
soorten zijn moeilijker te determineren.
Verder kunnen ze ook nog verward worden met
Ophion soorten. De vleugeladering van deze sluipwespen is echter anders.
Sluipwespje. Misschien een soort van de onderfamilie
Tryphoninae. Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Veel leden van deze familie zijn parasieten van de
bladwesp / zaagwesp.
Foto's 27-4-09
Cosmoconus spec. Onderfamilie Tryphoninae.
Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Welke soort het is weet ik niet. Maar hij lijkt op Cosmoconus elongator. Een
andere soort in Nederland is Cosmoconus ceratophorus.
In
augustus zie ik ze in de tuin vliegen. Het was lastig om er achter te komen
wat voor sluipwesp het was. Hij heeft een opvallend oranje gekleurd
achterlijf. De poten zijn zwart en geel. De antennes zijn donker met
oranje.
Grootte ongeveer 10 mm.
Camille Thirion en Kees Zwakhals heel veel dank voor de hulp. Ziewww.forum.hymis.
Foto's 28-8-2011, 30-8-2011
Gelinae (=Cryptinae)
Sluipwespje. Een kleine kans op Gelis spec.
Onderfamilie Gelinae (=Cryptinae).Familie Gewone sluipwespen. Ichneumonidae.
Een op een mier lijkend wespje.
Hoewel hij op een mier lijkt is het een wesp.
Ik hem er naar gevraagd in het forum "hymis".
Henrik Gyurkovics denkt: It could be fam.
Ichneumnidae, subfam.Cryptinae, and there is a remote possibility that it is
some Gelis spec.
Bedankt Henrik
Wespen in het geslacht Gelis zijn vleugelloos.
Een voorbeeld van een te moeilijke sluipwesp. Onderfamilie Ctenopelmatinae,
Tryphoninae..?
Gergely: This is a difficult one, Ctenopelmatinae/Tryphoninae...
Ongeveer 1 cm. Heel laat in het jaar. Zelfs de onderfamilie is niet
zeker.
Foto's 13-11-2011
Bronswespen, super familie Chalcidoidea
Er zijn heel veel soorten. De meeste zijn klein en daarom zeer moeilijk vanaf
een foto te determineren. Er worden daarom ook nu nog nieuwe soorten ontdekt. De
larven parasiteren.
Bronswesp, Chalcidoidea Familie Torymidae
Een 3 of 4 mm groot wespje, dat opvalt door de
prachtige gouden glans. Hij is niet verder op naam te brengen.
Foto's 26-4-2011
Bronswesp, Chalcidoidea
uit de familie Pteromalidae.
Een 3 of 4 mm groot
wespje. Metallic, maar anders van kleur dan mijn andere bronswesp. Hij is niet verder op naam te brengen.
De voor en achter tars bestaat uit 5 segmenten. Lengte: 1 tot 5 mm. Antenne:
8 tot 13 segmenten. Weinig aders in de vleugel.
Foto's 10-7-2011
Bronswesp, Perilampus
spec uit de familie Perilampidae.
3
mm. Ik vond hem in de bijkeuken. Ik heb hieronder een foto, dat hij in een
beker zat. Daarna heb ik hem buiten neergezet en nog een paar foto's
gemaakt. Metallic en net zo mooi als een goudwesp. Hij is niet verder op naam te brengen.
Albert de Wilde vertelde me, dat er 11 soorten in Nederland zijn.
Foto's 25-9-2011
Braconidae
Wereldwijd is dit ook een heel grote groep met meer dan 10.000 soorten.
Antennes hebben 17 of meer segmenten. Een slank lichaam.
Spathius spec. Familie Braconidae
Een klein sluipwespje van ongeveer 4 mm, dat ik op een vermolmde plank vond.
Door de schutkleur valt hij niet op.
De reactie van Kees van Achterberg:
De Braconidae wesp is inderdaad een Spathius (gregaire ectoparasitoiden
van in hout levende keverlarven), maar de soort is niet te bepalen zonder
het exemplaar in handen te hebben. Het is een probleemgroep om te
determineren, zelfs als je het exemplaar hebt!
Het blijft dus spec. Iedereen, die geholpen heeft bedankt. Met name Pietsje
en Kees van Achterberg.
Foto's: 27-3-2011
Hongerwespen, Gasteruptiidae.
Kenmerk van deze familie is, dat de metasoma (Het deel van het achterlijf na
de insnoering) zit aan de bovenzijde van het borststuk bevestigd. Bij
de er op lijkende sluipwespen is de aanhechting aan de onderzijde van het
borststuk. De eitjes worden in nesten
van solitair levende bijen en wespen gelegd. O.a. bij maskerbijen,
tronkenbij en pottenbakkerswespen. Antenne segmenten 13 (manetjes), of 14 (vrouwtjes)
De achterschenen zijn opvallend verdikt en er zijn 3 rode bandjes op het
achterlijf .
Familie Hongerwespen, Gasteruptiidae.
Hoogstwaarschijnlijk Gasteruption assectator.
Familie Hongerwespen, Gasteruptiidae.
Het vrouwtje heeft een
korte legboor en lijkt op de wat grotere Gasteruption jaculator.
Maar dat vrouwtje heeft een lange legboor (12 - 20 mm). Er zijn echter nog meer soorten
in Nederland.
Lengte 8 - 12 mm.
Hier twee andere soorten.
Foto's 27-6-2011 en 4-7-2011
Galwespen, Cynipidae.
De vrouwtjes uit deze groep leggen met hun legboor hun
eitjes in planten, waardoor er gallen ontstaan. Ibalia leucospoides,
die hieronder beschreven staat, doet dat niet.
Ibalia leucospoides
Familie Ibaliidae, Galwespen (Cynipidae)
In Nederland heel zeldzaam!!!!!
Het is een parasiet van houtwespen uit de genera
Sirex, Urocerus
en Xeris die in 'naaldhout' leven.
Een heel aparte wesp. De abdomen zijn heel smal. De vleugels houdt hij langs
zijn lichaam. De aders zien er ook heel anders uit, dan bij veel andere
wespen. Antenne vrouwtje: 13 segmenten. Mannetje 15 segmenten.
Uit Nederland
zijn 2 soorten bekend, beiden uit het genus Ibalia (subgenus Ibalia): Ibalia
leucospoides (Hochenwarth, 1785) en Ibalia rufipes Cresson, 1879. Ook
wereldwijd zijn er niet veel soorten.
Ik wil iedereen bedanken, die me bij waarneming.nl en forum.hymis.de
heeft geholpen met het
determineren. Met name: Camille Thirion, Pierre Nicolas en Gergely Várkonyi.
Engels
/ English
