Er
komen bij ons wel
zestig soorten voor. (Afhankelijk van kleur en aantal stippen) Het
zevenstippelige lieveheersbeestje (Coccinella septempunctata) zie je het meest.
En is daarom ook het bekendst.
Uit de gewrichten van
hun poten scheiden ze, als verdediging, een oranje gele vloeistof af, dat
een eigenaardige geur verspreidt en bitter smaakt. Het is een rovertje. Zowel de larve als het
lieveheersbeestje zelf eten bladluizen en insectenlarven. Er zijn ook een
paar soorten, die meeldauw en zelfs schildluizen eten.
Ze overwinteren
vaak bij elkaar op een beschutte plaats. De eitjes worden onder een blad
geplakt.
Iemand die niet in insecten is geïnteresseerd, vindt
lieveheersbeestjes toch vaak leuk. Dat blijkt ook uit de naam. Die
heeft vaak met godsdienst te maken. Germaans: Freyafugle (Vogel van
de godin Freya) Uit de Christelijke tijd: Lieveheersbeestje -
Onzelieveheerbeestje - Onzelievevrouwebeestje. In de Duitse naam
Marienkäfer is de naam Maria te vinden. Ook in de Engelse naam
Ladybird komt een dame voor en ook de Germaanse "fugle".
De Franse naam is coccinelle, maar hij werd ook Bête à bon Dieu
genoemd. (informatie van wikipedia)
Je herkent hem van veel andere kevers, omdat
ze de vorm hebben van een half bolletje. Dat bolletje wordt gevormd
door het ronde rugschild en het nekschild. Ook het kopje steekt
meestal niet uit.
Lieveheersbeestjes (Coccinellidae) eitjes.
De eitjes van lieveheersbeestjes worden onder de bladeren
geplakt. Op deze foto is het een bamboeblad. Ik weet niet zeker van welk
soort ze zijn. In de buurt zaten veel Aziatische lieveheersbeestjes, maar
bijvoorbeeld het zevenstippelig lieveheersbeestje heeft ook dit soort
eitjes.
Het was wel een goed plekje, want op de bamboe waren genoeg bladluizen
te vinden.
Onderfamilie Chilocorinae.
Viervleklieveheersbeestje
(Exochomus quadripustulatus - Brumus quadripustulatus). Genus Exochomus -
Brumus. Onderfamilie Chilocorinae. Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Helemaal zwart (ook halsschild en kop) met op elk
schild twee vlekken. De voorste vlek is kommavormig. Het schild heeft
brede randen.
Hij leeft vooral op naaldbomen. Maar ik zie ze vaak
op de bladeren van de
kardinaalsmuts. In 2011 zag ik ook een larve, die op het punt stond
te gaan verpoppen en een pop.
Ze eten bladluizen en schildluizen.
Lengte 3 - 5 mm. Europa, Azië.
Tienstippelig lieveheersbeestje
(Adalia decempunctata) Genus Adalia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes
(Coccinellidae).
Dit lieveheersbeestje is te herkennen aan het stippenpatroon op het
halsschild, een "spoor" op het dijbeen en de deuk of richel
achteraan de dekschilden. Het Aziatisch lieveheersbeestje heeft die richel
ook. Het wordt nog lastiger omdat beide soorten variabel zijn wat betreft
de tekening en kleur. In het echt zijn ze wel makkelijk uit elkaar te
houden, omdat het tienstippelig lieveheersbeestje veel kleiner is. Vanaf
een foto wordt het vaak lastiger. Beide soorten hebben lichte pootjes en
antennes.
Lengte: 3,5 - 5 mm. Vliegtijd: April - oktober.
Hij eet bladluizen.
Europa en Azië.
Foto 28-03-2012.
Tweestippelig lieveheersbeestje (Adalia
bipunctata) Genus Adalia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Een algemeen, makkelijk herkenbaar lieveheersbeestje. Alleen zijn de stippen soms zo groot,
dat er maar weinig rood overblijft. Dan wordt het lastiger om hem te
herkennen. De pootjes zijn zwart.
lengte: 3,5 - 5,5 mm. Hij eet
bladluizen.
Europa, Azië, Noord-Amerika.
Foto's
28-9-2008
Roomvleklieveheersbeestje (Calvia quatuordecimguttata)
Genus Calvia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Op de rugschilden heeft hij totaal 14 witte stippen. Het patroon van de stippen is altijd het zelfde.
Dit lieveheersbeestje komt vooral voor in
loofbomen, maar je ziet ze ook op planten.
Hij eet bladluizen maar ook bladvlooien.
Lengte 5 tot 6,5 mm.
Zevenstippelig lieveheersbeestje
(Coccinella septempunctata) Genus Coccinella. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Ons bekendste lieveheersbeestje. Helderrode
schilden met altijd zeven zwarte stippen. De zevende stip op de rug is verdeeld op beide
dekschilden. Het halsschild is zwart met aan de zijkanten een witte vlek.
Aan de voorkant zijn verdeeld over beide rugschilden twee witte vlekken
met daarachter een zwarte vlek.
Hij eet bladluizen. Lengte 6 - 8 mm . Europa, Azië. Ze zijn ook uitgezet in
Noord-Amerika.
Foto 3-7-2011
Foto 4-8-2010
larve pop zevenstippelig lieveheersbeestje. Foto 12-5-2007 en 14-5-2007.
Meeldauwlieveheersbeestje
(Halyzia sedecimguttata) Genus Halyzia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Oranje met meestal 16 witte
vlekken en een doorzichtige schildrand. Voor een lieveheersbeestje heeft
hij vrij lange voelsprieten.
In het bos vooral op esdoorns en essen. Op de laatste foto zit hij op een kerstomaat.
Lengte: 6-9 mm. Hij eet geen luizen, maar meeldauw (een soort bladschimmel).
Net als de larven van een citroenlieveheersbeestje is de larve geel en eet
hij ook meeldauw. Zie de foto's hier onder.
Vliegtijd: April - oktober.
Het Palearctisch gebied.
Foto 21-4-2008 Foto
2-6-2007 en 7-7-2007
Meeldauwlieveheersbeestje
(Halyzia sedecimguttata) larf en pop. Op 30 september 2007 kwam ik deze larf op een Euphorbia
tegen. Toch niet een plek en tijd, dat je een larve verwacht. De foto's
van de pop zijn genomen op 5 oktober 2007. Twee dagen
ervoor was het nog een larf.
Harlekijnlieveheersbeestje (Harmonia
quadripunctata). Genus Harmonia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Kenmerken: Geen tot 16 vlekken op beide schilden.
De vlekken zitten wel altijd op
dezelfde plaats. Voor 1 vlek, daarna 2x 3 vlekken en achter weer 1 vlek.
Bij dit Harlekijnlieveheersbeestje is dat duidelijk te zien. Maar de
vlekken kunnen veel kleiner of heel licht zijn. De kever kan zowel rood als
geel zijn. Bij de rode kevers zie je meestal gele lengtestrepen. Het stippen
patroon op het halsschild met de kleine vlekjes is ook opvallend. Aan die
stippen op het halsschild is dit lieveheersbeestje het beste te herkennen.
Want zulke grote donkere stippen en die oranje gele kleur zie je niet zo
vaak. Hier een
link naar meer foto's.
Dit
is het eerste Harlekijnlieveheersbeestje, dat ik in de tuin vond.
Foto's 12-11-2011
Veertienstippelig lieveheersbeestje
(Propylea quatuordecimpunctata) Genus Propylea. Onderfamilie Coccinellinae.
Familie Lieveheersbeestjes (Coccinellidae).
Dit is een klein geel lieveheersbeestje met
zwarte vlekken.
De vlekken zijn rechthoekig. De zwarte vlekken kunnen echter zo groot
zijn, dat ze samensmelten. Dan is hij lastig te herkennen, want hij lijkt
dan meer op een zwart lieveheersbeestje met gele vlekken.
Hij eet bladluizen.
Lengte ongeveer 4 mm. Europa, Azië.
Citroenlieveheersbeestje
(Psyllobora vigintiduopunctata) Genus Psyllobora. Onderfamilie
Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes
(Coccinellidae).
De kleur is citroengeel. Het halsschild van het mannetje schijnt wat witter te zijn.
Niet variabel. De 22 zwarte stippen zitten op de zelfde
plek.
Hij eet geen luizen, maar meeldauw (een schimmel). Dat is nuttig,
maar hij verspreidt het daardoor ook. Je ziet ze vaak op eiken.
Lengte: 3 - 4,5 mm. Vliegtijd: April - september.
De larve is ook citroengeel en eet meeldauw.
Europa , Noord-Afrika en Azië.
Foto's
15-10-2007
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia
axyridis) Genus Harmonia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes
(Coccinellidae).
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia
axyridis) is een niet inheems lieveheersbeestje.
Deze lieveheersbeestjes zijn
ingevoerd om in de tuinbouw de luizen te bestrijden. Ze hebben zich nu
over heel Europa verspreid.
Ze zijn herkenbaar aan
de zwarte 'M'-vormige tekening op het halsschild. Zoals je op de foto's
kunt zien, is de M soms helemaal zwart en soms onderbroken. Ze
hebben een niet altijd even
duidelijke plooi op de achterkant van het schild. De kleuren en aantal
stippen verschilt. Hun pootjes zijn
licht en ze zijn ongeveer even groot als het zevenstippelig
lieveheersbeestje. Het zijn echter fellere rovers. Net
als de andere lieveheersbeestjes overwinteren ze.
Lengte: 5 - 8 mm. Mei - november
Op 12 mei 2007 zag ik het eerste Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia
axyridis) in de tuin. Nu horen de meeste lieveheersbeestjes, die
ik zie, tot deze soort.
In 2003 waren de eerste waarnemingen in Nederland. In 2004 in België en
Engeland.
Men heeft de verschillende variëteiten in
groepen verdeeld. Ze behoren dus allemaal tot de zelfde soort. Zo staan zeop "waarneming" ingedeeld:.
Bij elke naam heb ik een link gemaakt naar
waarneming.
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia
axyridis) Genus Harmonia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes
(Coccinellidae).
Kleurvariant: Oranjerood
Veelkleurig Lieveheersbeestje Harmonia axyridis f. succinea oranje/rood met 0-19 zwarte stippen.
De meeste van mijn "Aziaten" horen bij deze variëteit.
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia
axyridis) Genus Harmonia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes
(Coccinellidae).
Kleurvariant: Vierstippelig
Zwart Veelkleurig LieveheersbeestjeHarmonia axyridis f. spectabilis zwart met 4 stippen.
Foto 20-05-2007
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia
axyridis) Genus Harmonia. Onderfamilie Coccinellinae. Familie Lieveheersbeestjes
(Coccinellidae).
Kleurvariant: Vierstippelig
Zwart Veelkleurig Lieveheersbeestje
Harmonia axyridis f. spectabilis zwart met 4 stippen.
Foto's 5-11-2010 en 9-4-2009
Hiernaast zie je een "Aziaat" met weinig stippen. De M is
hier een patroon van stippen geworden, dat lijkt op dat van Tienstippelig
lieveheersbeestje (Adalia decempunctata) Extra lastig is, dat dit
lieveheersbeestje ook een deuk of richel achteraan het dekschild heeft.
Een verschil is, dat een tienstippelig lhb kleiner is. (3,5 - 5 mm)
Ik heb
ook een foto van een "Aziaat" zonder stippen geplaatst. Het kan
zijn, dat hij nog maar pas is uitgeslopen. Dan verschijnen de stippen
later.
Deze foto's zijn genomen in november 2007. Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestjes
leggen tot laat in het jaar eitjes. Later dan de andere soorten. De
kevers, die dan verpoppen zijn donkerder.
Hoogstwaarschijnlijk omdat het
ontpoppen langer duurt.(omdat het dan kouder, donkerder, vochtiger is)
De laatste kever had tijdens het ontpoppen schade
opgelopen.
Veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestjes (Harmonia axyridis).
Larven en pop. Foto's 2007
De larven zijn zwart / blauwgrijs. Enkele plekken zijn oranje met oranje
borstels. Het zijn felle jagers. Als er te weinig bladluizen zijn worden
ook larven van andere lieveheersbeestjes gegeten. De pop kun je herkennen
door de witte borstels op het eind van de afgestroopte huid.
In 2007 zag ik de eerste Harmonia's axyridis. Maar het waren er meteen
heel veel. Bij de middelste foto had ik aan een tak van de pruimenboom
geschud en er een bakje onder gehouden. De rechter foto is van een pop op
een pruim.
Twee soorten die ik in Frankrijk
heb gefotografeerd:
Ruigtelieveheersbeestje (Hippodamia
variegata)
Familie lieveheersbeestjes (Coccinellidae). Subfamilie Echte
lieveheersbeestjes (Coccinellinae)
De rand om het halsschild is wit. Bij de stip in het midden op beide
schilden zie je meestal ook wit. Maar niet bij deze kever. Hij is een
beetje langwerpig.
Hij komt ook in Nederland voor, maar daar heb ik hem nog niet gezien.
Een jaar later in Normandië zag ik een ruigtelieveheersbeestje samen met
een veertienstippelig lieveheersbeestje. Deze heeft aan de voorkant ook
stippen:
Lengte 4 - 5 mm.
Hij eet bladluizen en larven van bladhaantjes. Ook dit
lieveheersbeestje komt in Nederland voor. Maar helaas niet in onze
tuin. De achterste stippen kunnen klein zijn. Dan is hij wat
lastiger te herkennen.
Lengte 3,5 - 5 mm.
Om een gevonden lieveheersbeestje te determineren zijn dit de beste
sites:
Engels
/ English
