spinachtigen Arachnida


Tuin, planten:
tuin      lente      lente'07      zomer      zomerbloeiers      onkruid      herfst      winter      kamerplanten      euphorbia
Dieren, insecten in de tuin:
dieren/links      spinnen      vlinders      libellen      vliegen      zweefvliegen/1      zweefvliegen/2      wespen/bijen      kevers      wantsen      insecten overig
Nederlandse duinen, landen:
duinen      AustraliŽ      Engeland1      2      Frankrijk1      2      3      Ierland      ItaliŽ      Schotland      Spanje      KroatiŽ      TsjechiŽ
home      links      links2




To the English website / Naar de Engelse websiteEngels / English

Spinachtigen - Arachnida 

Tot de spinachtigen (Arachnida) behoren geleedpotigen als spinnen, hooiwagens, schorpioenen, teken en mijten. Ze hebben acht poten

 

 Familie hooiwagens - Phalangiidae, Nemastomatidae.
Kenmerken: Het lichaam is ongedeeld. (verschil met de spinnen) Het tweede potenpaar is het langste. Geen gifklieren. Meestal ťťn paar ogen. Ze kunnen geen spindraden maken.
Meestal laat volwassen. (hooitijd)
Voor het grootste deel zijn het nachtdieren.
Hooiwagens leven van kleine diertjes. Ze eten ook aas, dode- en levende plantendelen.
Bij gevaar laten ze vrij makkelijke een poot / poten vallen. Zo'n poot kan nog tot een uur bewegen. Wat een vijand afleidt. 
Eieren worden in de aarde gelegd.

 

Rode hooiwagen - Opilio canestrinii  mannetje Man.  Rode hooiwagen - Opilio canestrinii  vrouwtje  Vrouw.    Rode hooiwagen - Opilio canestrinii  mannetje.. Rode hooiwagen - Opilio canestrinii  vrouwtje
Rode hooiwagen - Opilio canestrinii.   Vrouwtje in de hulst. Foto's 13-12-2009.

Opvallend is het verschil in kleur bij het mannetje tussen de zwarte poten en het oranje lichaam.
Bij de muurhooiwagen (Opilio parietinus) en Opilio saxatilis zijn de poten niet zo donker. Verder lijken ze wel op de rode hooiwagen.
De rode hooiwagen heeft zich vanuit de Apennijnen in hoog tempo over heel Europa verspreid. Sinds 1993 komt hij in Nederland voor. Je vindt ze bijna altijd op muren en heeft de  muurhooiwagen (Opilio parietinus) en Opilio saxatilis verdrongen. Hoogstwaarschijnlijk zijn eitjes en hooiwagens meegereisd met vervoerde planten.
Lichaamslengte mannetje: 4 - 6 mm. Vrouwtje: 5 - 8 mm. Het vrouwtje is geel tot okerbruin. De poten hebben brede donkere en lichte ringen.
De eitjes worden in de herfst gelegd.   Arp Kruithof bedankt voor het determineren.
.. Voorjaarshooiwagen (Rilaena triangularis).  Voorjaarshooiwagen (Rilaena triangularis). Familie Hooiwagens ( Phalangiidae).
De voorjaarshooiwagen is half april volwassen. En is daarom de eerste hooiwagen die je in het voorjaar ziet. Bijna alle andere zie je pas tegen het eind van de zomer. 
April - juni.  Deze hooiwagen overwintert net als de zeldzame Platybunus pinetorum niet als ei, maar in onvolwassen stadium.  Jonge hooiwagen  foto 22-11-2012.
     
  Bonte hooiwagen (Paroligolophus agrestis). Familie Hooiwagens (Phalangiidae).
Een hooiwagen met een gladde oogheuvel en een groepje van vijf of zes stekels voor de ogen en meestal wat bont gekleurd. Tamelijk korte poten.  Foto 13-9-2010. De volwassen hooiwagen overwintert.     
  Strekpoot (Dicranopalpus ramosus). Familie Hooiwagens ( Phalangiidae).
Een hooiwagen met lange smalle poten (tot 5 cm) In rusthouding zijn de poten gestrekt. Verder is hij herkenbaar aan de gevorkte pedipalpen. Lengte 4 - 6 mm
Inheems in Marokko. (ontdekt in 1909) In Nederland is hij in 1992 voor het eerst ontdekt. Nu is het een algemene hooiwagen. Augustus - november.  Foto 29-9-2010.
     
  Gewone hooiwagen (Phalangium opilio). Familie Hooiwagens ( Phalangiidae).
Een hooiwagen, die te herkennen is aan de langwerpige vlek met twee versmallingen op de rug. (lijkt op Mitopus morio). De onderkant is licht. Lengte 6 - 9 mm. Mei - november.
Inheems in Europa, AziŽ. Maar komt nu ook voor in Noord-Amerika en Noord-Afrika.  Foto 25-9-2010.
     
Oligolophus hanseni. Familie Hooiwagens ( Phalangiidae)... Oligolophus hanseni. Familie Hooiwagens ( Phalangiidae).   Oligolophus hanseni. Familie Hooiwagens ( Phalangiidae).
In Nederland een algemene hooiwagen met vrij korte poten. Hij lijkt veel op Paroligolophus agrestis. Vrouwtjes tot 5 mm, mannetjes tot 3,5 mm. Overwintert als ei. Foto's 12-12-2017.    
.. Nemastoma lugubre  Nemastoma lugubre. Familie Nemastomatidae.
In Nederland zijn  bekend:  N. dentigerum, N. lugubre en N. bimaculatum. N. bimaculatum lijkt veel op N. lugubre maar is zeldzamer.   Het is een mat zwarte gedrongen hooiwagen met twee opvallende  zilverachtig witte vlekken. Lichaamslengte: Mannetje: 1,6 - 2,7 mm. vrouwtje: 2,1 - 2,7 mm. Ze komen het hele jaar voor. Foto's 19-3-2011.     

 

Familie boekschorpioenen, pseudoschorpioenen (Pseudoscorpiones).

Pseudoschorpioen, boekschorpioen, bastaardschorpioen. Familie boekschorpioenen (Pseudoscorpiones)... Pseudoschorpioen, boekschorpioen, bastaardschorpioen. Familie boekschorpioenen (Pseudoscorpiones). Pseudoschorpioen, boekschorpioen, bastaardschorpioen. Familie boekschorpioenen (Pseudoscorpiones).
Zo nu en dan zie ik ze onder planken op de grond. (hier onder een plank op de composthoop). Ik kan niet alles wat ik daar zie op deze website zetten, maar dit zijn toch wel interessante beestjes. Ze lijken op een schorpioen zonder staart, maar wel met schaar zoals ook krabben hebben. Ze zijn klein. Van 2 tot 8 mm. Deze was ongeveer 2 mm lang. Net als de schorpioenen hebben ze een gifklier, maar dan bij de schaar. Daarmee kunnen ze hun prooi (bijvoorbeeld een springstaartje) verlammen. De vrouwtjes kunnen zich ook aan andere veel grotere insecten als vliegen vastklemmen om zo mee te liften naar een ander gebied.
Ze leiden een verborgen leven, tussen gevallen bladeren, onder stenen, in mos enz. In Nederland komen 23 soorten voor.†Foto's 17-7-2015.  
Pseudoschorpioen, boekschorpioen, bastaardschorpioen. Familie boekschorpioenen (Pseudoscorpiones)...  Pseudoschorpioen, boekschorpioen, bastaardschorpioen. Familie boekschorpioenen (Pseudoscorpiones).
Een donkerder pseudeoschorpioen. Foto's 30-3-2019. 

 

Orde: Acarina (Mijten)

Hier  heb ik weinig verstand van. Zijn interessante beestjes en er zijn heeeeeeeel veel soorten.

Mijten, Chaetodactylus osmiae. Familie Chaetodactylidae. Hairy-fingered hairy-footed mite, Chaetodactylus osmiae. Family Chaetodactylidae.... Mijten, Chaetodactylus osmiae. Familie Chaetodactylidae. Hairy-fingered hairy-footed mite, Chaetodactylus osmiae. Family Chaetodactylidae   Mijten, Chaetodactylus osmiae. Familie Chaetodactylidae.

Op dit mannetje Rosse metselbij (Osmia rufa = Osmia bicornis). zitten heel veel mijten (Chaetodactylus osmiae). Geen Nederlandse naam. Door het grote aantal heeft hij er last van. Ze doen de bij niets, ze liften mee en komen zo in de nesten. De nesten van metselbijen kunnen worden aangetast door de mijt. Een mijt kan zich voeden met eitjes, larven of met de stuifmeelvoorraad. Ze leggen daar ook hun eitjes. De larven die uitkomen, voeden zich ook met het opgeslagen stuifmeel. Als het voedsel opraakt klampen ze zich aan een bij vast om een nieuw nest te vinden. Foto's 9-4-2014.      

 

Waarschijnlijk de hommelmijt Tyrophagus laevis synoniem Kuzinia laevis.   Waarschijnlijk de hommelmijt Tyrophagus laevis synoniem Kuzinia laevis.  Die brengt de winter door bij de koningin (foto net na de winter) In de hommelnesten schijnen ze vooral van stuifmeel, honing te leven. Ze liften mee met de hommel om zich te verspreiden, maar zijn voor de hommels niet schadelijk. Dit in tegenstelling met bijvoorbeeld de varroa-mijt bij de honingbijen. Foto 4-3-2014.

 

Gewone doodgraver (Nicrophorus vespilloides). Onderfamilie doodgravers (Nicrophorinae). Familie Aaskevers (Silphidae)... Gewone doodgraver (Nicrophorus vespilloides). Onderfamilie doodgravers (Nicrophorinae). Familie Aaskevers (Silphidae).

Gewone doodgraver (Nicrophorus vespilloides) met mijten.  Op doodgravers en mestkevers zie je vaak mijten. Ze liften met de kevers mee naar andere plekken. Soms zitten ze helemaal onder de mijten. Het schijnen roofmijten zijn van de familie Parasitidae, die meeliften.  Foto's  21-5-2014.       

 

Enkele mijten die ik vind op de bodem.  Roofmijten lijkt me, maar verder weet ik het niet. 

.. ..
 Foto 7-7-2016. In de duinen genomen. Opvallend door lange, licht met rood gekleurde poten. Foto 10-2-2018. Heel algemeen in de tuin. Waarschijnlijk mannetje familie Parasitidae. Foto 8-2-2018.ongeveer 1 mm. Heel klein. Waarschijnlijk familie Rhagidiidae.

 

Mosmijten (Oribatida).
Ze leven in het strooisel en in de bovenste bodemlaag, in humus of in vochtige mos. Ze hebben de vorm van een bolletje, zijn klein en bewegen langzaam. Voedsel verschilt per soort. Levende en dode planten, micro-organismen zoals algen, bacteriŽn en schimmels. Sommige zijn roofzuchtig, maar geen is parasitair. 

Een mosmijt (Oribatida).  Een mosmijt (Oribatida). Kleiner dan een mm. Foto 31-3-2012.

 

Spintmijten (Tetranychidae).
Een familie van kleine mijten (tot ongeveer 1 mm). Eitjes worden op de bladeren gelegd, waarna de jongen worden beschermd door een spinsel. Ze zuigen sap uit de plant. 

Klimopmijt (Bryobia kissophila). Familie Spintmijten (Tetranychidae)... Klimopmijt (Bryobia kissophila). Familie Spintmijten (Tetranychidae).  Klimopmijt (Bryobia kissophila). Familie Spintmijten (Tetranychidae).
Er zijn verschillende Bryobia soorten, die op verschillende planten voorkomen. Bryobia kissophila kun je vinden op klimop. Bij ons zitten er heel veel. Foto's 7-5-2019. 

 

Familie schildteken (Ixodidae). Alle soorten in Nederland op Waarneming.

Schapenteek (Ixodes ricinus). Familie schildteken (Ixodidae). Orde Mijten (Acarina). Klasse Spinachtigen (Arachnida), Stam Geleedpotigen (Arthropoda)... teek, nimf 11-9-2015 Schapenteek (Ixodes ricinus). Familie schildteken (Ixodidae). Orde Mijten (Acarina). Klasse Spinachtigen (Arachnida), Stam Geleedpotigen (Arthropoda).  

Als insectenfotograaf moet je oppassen voor teken als je door de natuur wandelt. Vreemd genoeg heb ik er in de duinen nooit last van. In de tuin word ik regelmatig gebeten door de nimfjes. Die leveren minder gevaar op voor ziektes. Katten zie je vaak met de volgezogen volwassen exemplaren. Mensen herkennen die wel. Zoals hij hier afgebeeld staat, niet volgezogen, wordt hij minder snel herkend. 
De schapenteek voedt zich met vele zoogdieren, waaronder de mens. Dit is de bekendste soort teek in Nederland, maar er zijn meer soorten (9). 
De teek vervelt drie keer voor hij volwassen is en iedere keer heeft hij bloed nodig. De kans daarop is niet zo groot, daarom worden heel veel eitjes gelegd, zodat er altijd enkele zijn, die het overleven. 

Foto's 27-4-2015 en 22-9-2015. Een nimf van een teek van nog geen 2 mm, waar we het meest last van hebben.  

 

Jan van Duinen heeft meer informatie over hooiwagens   De spinnensite van Frits Broekhuis  Spinnen van Nederland 
Een  Belgische spinnensite van Pierre Oger Les araignťes de Belgique et de France    Een Franse spinnensite:    Balades chez les Araibnťes
Spinnensite van Ed Nieuwenhuys: Spinnen van Noordwest-Europa   Spinnensite van Stefan Sollfors  Eurospider.com

 

Bij waarneming.nl. kun je, als je lid bent, aan elkaar informatie over dieren vragen en waarnemingen doorgeven.

Ik wil de mensen van waarneming bedanken voor de hulp bij het determineren.  

  Engels / English                                                           

 

                       

 

W3Counter Web Stats

 

 

-0-0-0-